Najświeższe wpisy

Posts Tagged ‘Owies zwyczajny zastosowanie’

Owies zwyczajny

Owies zwyczajny (Avena sativa) należy do bardzo licznej rodziny traw (Graminae), w której skład wchodzą wszystkie zboża, i te „nasze”, krajowe: żyto, pszenica, jęczmień, proso, i uprawiane w dalekich tropikach: ryż, sorgo czy kukurydza.

Zbożem jest oczywiście również i owies, ongiś znacznie bardziej ceniony niż dziś. Szkoda, że do tego doszło, bowiem owies ma wiele nader cennych właściwości i jego obecność w naszej diecie byłaby bardzo pożyteczna. Ale nim o znaczeniu owsa opowiem, winienem podać wpierw nieco informacji botanicznych. Chociaż mogą się one wydawać trochę nudnawe, to przecież warto się z nimi zapoznać, pogłębiając przy okazji swoją wiedzę.

Jak już wcześniej wspomniałem, owies należy do rodziny traw. Jego ojczyzną jest Europa Środkowa i Wschodnia, skąd, po udomowieniu, trafił w inne regiony — ziemskiego globu — wszędzie tam, gdzie sprzyjają mu warunki klimatyczne i glebowe.

Owies nie jest wybredny: dobrze udaje się nawet w surowym klimacie i na najuboższych glebach. W Polsce największe jego uprawy znajdują się w rejonach górskich.

Jak wszystkie trawy, owies wytwarza źdźbło kolankowe, którego wierzchołek wieńczy nader okazała wiecha kwiatów. Po przekwitnięciu kwiaty zawiązują się w ziarniaki, zbierane i użytkowane przez człowieka. Liście owsa są równowąskolancetowate, długie, posiadają pochwę, którą obejmują źdźbło.

To, iż ziarno owsa wykorzystywane jest do celów spożywczych oraz, jako doskonała pasza (głównie dla koni), jest powszechnie wiadome. Nie wszyscy natomiast wiedzą, iż roślina ta ma również pewne znaczenie dietetyczne, lecznicze i kosmetyczne.

Najpierw krótko o tym, co występuje w owsie. A więc można w nim wyodrębnić między innymi: związki alkaloidowe (delkozynę, likoktoninę), dużo skrobi, nieco tłuszczu, białko, witaminy z grupy B, prowitaminę A, enzymy i sole mineralne (najwięcej krzemu, a ponadto żelazo, mangan, cynk, miedź i kobalt).

W dawnych czasach medycyna ludowa bardzo owies ceniła, starając się go wszechstronnie wykorzystać. I tak między innymi, wywar z ziarna (całego lub roztłuczonego) w proporcji pół szklanki owsa na dwie szklanki wody

(gotować około 5 minut) stosowano jako środek skuteczny w nadciśnieniu tętniczym, przyjmując go doustnie dwa razy dziennie po pól szklanki.

Ten sam odwar jako niezły specyfik napotny i lekko przeciw gorączkowy zalecany bywał przy grypie, anginie, stanach zapalnych górnych dróg oddechowych czy wreszcie zwykłym przeziębieniu. Miał on jeszcze i tę zaletę, iż łagodził pragnienie, a przy okazji działał ogólnie wzmacniająco.

Wodne wyciągi z ziarniaków owsianych stosować można z dobrym skutkiem również i przy innych dolegliwościach. Otóż specyfikiem leczącym odmrożenia jest odwar sporządzany właśnie z 2-4 garści owsa (całych ziaren razem z plewami, bądź nawet z płatków owsianych, przeznaczonych do spożycia, nie ma to większego znaczenia), ugotowanego w miękkiej wodzie (można stosować czystą deszczówkę). W owym odwarze, ciepłym, ale nie gorącym — codziennie, przez 15-20 minut, należy moczyć odmrożone miejsca tak długo, aż przykre objawy ustąpią zupełnie.

Wywar ze słomy (w ilości pół kilograma na 5 litrów wody gotować pod przykryciem przez 15 do 20 minut) można stosować albo do robienia okładów na miejsca obolałe (z różnych przyczyn, od stłuczeń i obrzęków poczynając, a na nerwobólach kończąc), albo dodawać do kąpieli. Ten sam odwar jest doskonałym środkiem przeciwreumatycznym i kąpiel w nim jest zalecana osobom cierpiącym na tę niemiłą dolegliwość.

Wreszcie kąpiel w mocnym odwarze z samego ziela (albo płatków spożywczych), jako ogólnie wzmacniająca i lekko pobudzająca, wskazana jest dla tych, którzy przeszli długą i ciężką chorobę oraz dla ludzi wyczerpanych fizycznie.

Ciepłe, uprażone ziarno owsa, stosowane w okładach można używać do leczenia stanów zapalnych gardła. Tyle, że owe okłady są skuteczne wyłącznie w początkowym okresie choroby.

Owies posiada też pewne znaczenie jako lek stosowany wewnętrznie. Płatki owsiane po ugotowaniu zaleca się rekonwalescentom oraz osobom wyczerpanym fizycznie i psychicznie jako środek ogólnie wzmacniający. Pobudzają one apetyt i jak wcześniej wspomniano, łagodzą bóle gardła. Można ich też używać pomocniczo przy dolegliwościach tarczycy spowodowanych jej nadczynnością oraz przy nadciśnieniu tętniczym, a także przy niektórych, niezbyt nasilonych nerwicach.