Najświeższe wpisy

Posts Tagged ‘oregano właściwości lecznicze’

Lebiodka pospolita – Oregano

lebiodka pospolita zastosowanieLebiodka pospolita (Origanum vulgare) to dość powszechnie spotykana zarówno na terenie Polski, jak i całej umiarkowanej strefie klimatycznej Europy i Azji, bylina należąca do licznej rodziny wargowych (Labiatae).

W naturze najczęściej można się na nią natknąć na porębach, rozległych i widnych polanach, obrzeżach lasów, suchych słonecznych stokach wzgórz, a także na mało uczęszczanych przydrożach. Na zachodzie Europy gdzie lebiodka jest często stosowaną przyprawą kulinarną (szczególnie nie mogą się bez niej obejść Włosi) istnieją wielkie towarowe plantacje tej rośliny.

Lebiodka
nie jest rośliną nazbyt rzucającą się w oczy, chociaż jej kwitnące egzemplarze, zebrane w duże, rozrośnięte kępy, wyglądają niezwykle pięknie.

Trwały organ tej byliny stanowi podziemne kłącze. Część nadziemna zaś, to sztywne wzniesione pędy. Liście lebiodki są drobne, jajowate o zaostrzonych końcach. Drobniutkie, zebrane w niezwykle gęste podbaldachy wieńczące szczyty pędów, kwiatuszki mają barwę na ogół różowolila, chociaż mogą się trafiać egzemplarze kwitnące na różowo, purpurowo, a nawet i na biało. Po przekwitnięciu wiążą się w owoce typu rozłupki.

W przeszłości lebiodce przypisywano o wiele poważniejsze znaczenie niż maje w rzeczywistości, uważając ją (podobnie zresztą jak niektóre inne zioła, np. szałwię) nieomal za panaceum. Ale chociaż aktualnie nie jest już aż tak ceniona, to przecież nie sposób pominąć milczeniem jej działanie lecznicze.

Surowiec zielarski stanowią kwitnące szczyty pędów zawierające w swym składzie m.in.: gorycze, garbniki, fitosterol, flawonoidy, żywice, olejek eteryczny (do 0,4% — zawierający głównie karwakrol, tymol i dipenten), sole mineralne, prowitaminę A i witaminę C.

Działanie lebiodki jest dość zróżnicowane. Wzmaga ona wydzielanie się soków trawiennych, śliny, śluzu, potu, moczu i żółci. Istotne jest również jej działanie przeciwskurczowe, wiatropędne, bakteriobójcze i antytoksyczne w obrębie przewodu pokarmowego. Na koniec wspomnieć należy także i o jej działaniu wykrztuśnym, przeciwreumatycznym, bardzo słabo uspokajającym i nasennym.

Najczęściej stosowaną postacią leku jest odwar z ziela lebiodki. Przygotowuje się go z 1 łyżki stołowej rozdrobnionego suszu, który zalewamy 1 szklanką wody. Doprowadzamy do zawrzenia, odstawiamy, trzymamy jeszcze pod przykryciem około 15 minut do naciągnięcia, później zaś przecedzamy i w razie potrzeby pijemy po 1/2 szklanki 2-3 razy dziennie.

Lek ów stosowany bywa głównie w zaburzeniach trawienia (m.in.: w nadmiernej fermentacji jelitowej, wzdęciach, anemii, nieżycie żołądka i jelit, braku apetytu i niedoczynności wątroby).

Ma on jednocześnie pewne niewielkie znaczenie w leczeniu reumatyzmu, ogólnego osłabienia, złej przemiany materii, nadpobudliwości seksualnej (szczególnie u kobiet), nieżytu oskrzeli, nieżytu gardła i suchego kaszlu.

Nie należy zapominać o znaczeniu przyprawowym lebiodki. Jako przyprawy używa się zarówno świeżych jak i suszonych listków oraz kwiatów. Można je dodawać do potraw mięsnych, zawiesistych tłustych sosów, potraw z pomidorów, z nasion strączkowych, oberżyny, słodkiej papryki, dyni, cukinii, kabaczków, flaków, zup: ziemniaczanej i jarzynowej, a w niewielkich (wręcz minimalnych) ilościach także do bigosu, któremu lebiodka nada wyrazistości. Pod nazwą oregano (origano) jest używana przez Włochów do przyprawiania pizzy.

A co na temat tej cennej rośliny mówią stare księgi?

„ … na listeczki (…) nalawszy wody, daje napój zastąpić mogący drogą herbatę, zdaje się jednak być nieco tęższy, z tem wszystkiem używane listeczki tymże sposobem, nerwy wzmacniają, (…) rozwalniają flegmę płuc, dlatego służą w kaszlach i dychawicach flegmistych, pędzą i przywracają odchody miesięczne (menstruację — A. J. S.) i popołogowe; ostrożnie jednak z ich braniem postępować należy, gdyż nieco gorączki sprawują. (…) W materacykach przykładane, uśmierzają z zaziębienia wynikłebóle. Brane do kąpielli, czynią takowe balsamicznemi, a zatem i umacniającemi. Pomimo tych skutków listki suszone i zawieszone w beczce, kwaśnieć piwu nie dopuszczają, a w czasie robienia drożdżami jemu dodane czynią go niezdatnym do upicia.”